Archive for the ‘homily’ Tag

Old Georgian phrases and sentences 29   Leave a comment

In a recent post I listed some manuscripts in languages of the Christian east for a homily on the burial of Jesus (CPG 3768), attributed variously to Epiphanius, Anastasius of Sinai, and Cyril of Alexandria. I included the rubric of the homily in a Georgian manuscript in the Borgia collection (№ 4) that Arn. van Lantschoot described in his article, “Le ms. Borgia géorgien 4,” Le Muséon 61 (1948), 75-88, here 80-81. Mainly for its vocabulary, which might be of use to the myriads of Georgian learners, here is the text again:

წმიდათა შოვრის მამისა ჩუენისა ეპიფანე კჳპრელ მთავარებისკოპოსისაჲ. საღმრთოთა ჴორცთა ოჳფლისა ჩუენისა იესოჳ ქრისტჱსთა დაფლვისათჳს: და იოსიფ და ნიკოდიმოსისთჳს: და ჯოჯოხეთს შთასლვისათჳს ოჳფლისა შემდგომად განმაცხოველებელისა ვნებისა მისისა რომელი ესე იკითხვების დიდსა შაბათსა: მამაო გუაკურთხენ:

[Homily] of our father among the saints, Epiphanius of Cyprus, archbishop, on the burial of the divine body of our Lord Jesus Christ, on Joseph and Nicodemus, and on the Lord’s descent into hell after his life-giving Passion, which is read on Great Saturday. Bless us, father!


  • მთავარებისკოპოსი archbishop
  • საღმრთოჲ divine (the prefix სა- + ღმერთ- + suffix -ოჲ)
  • ჴორცი flesh, body. NB “body” is a plural, as elsewhere, e.g. ხოლო იგი იტყოდა ტაძრად ჴორცთა მათ თჳსთა. (ἐκεῖνος δὲ ἔλεγεν περὶ τοῦ ναοῦ τοῦ σώματος αὐτοῦ)
 Jn 2:21 (Ad); მე ვნებანი იგი უფლისა იესუჲს[ნი] ჴორცთა შინა ჩემთა მიტჳრთვან (ἐγὼ γὰρ τὰ στίγματα τοῦ Ἰησοῦ ἐν τῷ σώματί μου βαστάζω)
 Gal 6:17 (Xanm)]
  • დაფლვაჲ burial
  • ჯოჯოხეთი hell
  • შთასლვისაჲ descent
  • განმაცხოველებელი life-giving, quickening
  • ვნებაჲ Passion (the same word, in a different sense, appears in the plural in the verse from Galatians quoted above)
  • ი-კითხვ-ები-ს pres pass 3s კითხვა to read (PASS-SIroot-PASS-3SG)
  • გუ-ა-კურთხ-ე-ნ aor 2s imv კურთხევა to bless (1PL.OBJ.-CV-SIIroot-2SG.IMP-PL.OBJ)

Old Georgian phrases and sentences 8   Leave a comment

რად უქმ ხარ, სიკუდილო, და არა შეჰკრებ სნეულთა საუნხეთა შენთა?

(The Devil speaking to Death) Why are you idle, Death, and not gathering the ill into your hoards?

Source: Homily on Death and the Devil, attributed to Ephrem, 3.4. See Gérard Garitte, “Homélie d’Éphrem «Sur La Mort et Le Diable»: Version géorgienne et version arabe.” Le Muséon 82 (1969): 123–163; here p. 142. As usual, Garitte gives a fine literal Latin trans. for the Georgian; the Arabic version was published by Krachkovsky (“Новозаветный апокриф в арабской рукописи 885–886 г.” Византийский Временник 14 (1907): 246-275), and Garitte adds more from Mingana Chr. Arab. 93, and a Latin trans. of Krachkovsky’s text.

%d bloggers like this: