Archive for the ‘Pedagogy’ Category

An Armenian saint-loving saint for August 13: Grigor Vkayasēr (Martyrophile)   Leave a comment

Celebrated on 3 Navasard/13 August is Grigor Vkayasēr/Martyrophile/Martyr-lover, so here are a few lines on him from Bayan’s edition of the synaxarion, along with vocabulary and grammar notes and an English translation. This Grigor was consecrated Catholicos in 1065, but held the office only briefly, preferring to dedicate his life instead to study, travel, and translation. For a few works on Grigor, see R.W. Thomson, A Bibliography of Classical Armenian Literature to 1500 AD, Corpus Christianorum (Turnhout, 1995), p. 136, and the “Supplement,” Le Muséon 120 (2007): 190.

Bayan’s Armenian text and French translation are in PO 5. The page numbers from which these lines come are indicated below.

page 364

Գրիգորիոս Վկայասէրն որդի էր Գրիգորի Մագիստրոսի եւ էր անուն նորա ի ծնողացն Վահրամ որ է անձրեւ։

  • ծնող, -աց parent, father, mother
  • անձրեւ, -ի, -ոյ, -աց rain
  • Վահրամ On this common name, see F. Justi, Iranisches Namenbuch (Marburg, 1895), 361-365. For what it’s worth, “rain” in Middle Persian is wārān (NP bārān). (Generally on Iranian names in Armenian, see R. Schmitt in Encyclopaedia Iranica here.)

Gregory the Martyr-lover was the son of Gregory Magistros, and his name [as given] by his parents was Vahram, which means [lit. is] rain.

Grégoire le Martyrophile était le fils de Grégoire Magistros, le nom que ses parents lui avait donné était Vahram, c’est-à-dire pluie.

*************************

Եւ իբրեւ ձեռնադրեցաւ կաթողիկոս անուանեցաւ Գրիգորիս որ է հսկող եւ արթուն…

  • ձեռնադրեցաւ aor m/p 3sg ձեռնադրեմ, -եցի to ordain
  • անուանեցաւ aor m/p 3sg անուանեմ, -եցի to name, call
  • հսկող nomen agentis (Meillet, Altarm. Elementarbuch, § 31b) հսկեմ, -եցի to watch, stay awake, keep vigil
  • արթուն, -թնոց watchful, vigilant

And when he was ordained Catholicos, he was called Gregory, which meant [lit. was] vigilant and watcher…

Lorsqu’il fut sacré Catholicos, il prit le nom de Grigoris, qui signifie éveillé, vigilant…

*************************

page 365

եւ զի էր սիրող վկայից Քրիստոսի, մեծարէր եւ առնէր զյիշատակս նոցա անխափան

  • սիրող nomen agentis սիրեմ, -եցի to love
  • մեծարէր impf 3sg մեծարեմ, -եցի to respect, honor, venerate
  • առնէր impf 3sg առբեմ, արարի to make, do
  • անխափան without ceasing, continually

And since he was a lover of the martyrs of Christ, he would honor and commemorate them continually,

Comme il aimait les martyrs du Christ, il les honorait et célébrait incessamment leur mémoire;

*************************

եւ կարգէր տօնից նոցա գիրս մարգարէականս եւ առաքելականս եւ աւետարանս խորհրդաւորս։

  • կարգէր impf 3sg կարգեմ, -եցի to arrange, fix, assign, establish, institute
  • տօն, -ից feast, celebration
  • գիր, գրոց writing, letter(s), book, literature
  • մարգարէական prophetic (մարգարէ, -ից prophet)
  • առաքելական apostolic (առաքել, -ելոց apostle, emissary)
  • աւետարան, -աց Gospel
  • խորհրդաւոր mysterious, symbolic (խորհուրդ, -հրդեան/-դի, -հրդոց mystery, symbol, sacrament, thought, imagination, idea, counsel)

and he would arrange the [readings of] the mystery-laden prophetic, apostolic, and Gospel writings for their feast-days.

il institua pour leurs jours de fête, des lectures des prophètes, des apôtres et de l’évangile, bien appropriés.

*************************

Կամեցաւ գնալ ի Կոստանտդինուպօլիս զի թարգմանեսցէ զպատմութիւնս սրբոցն եւ զճառս ներբողականս, որ ոչ գտանիւր առ մեզ հայ լեզուով եւ գրով։

  • կամեցաւ aor 3sg կամիմ, -եցայ to will, intend
  • գնալ inf գնամ, -ացի to go
  • թարգմանեսցէ aor subj 3sg թարգմանեմ, -եցի to translate
  • պատմութիւն history, tale, account, narration
  • ճառ, -ից discourse, sermon, treatise, homily
  • ներբողական panegyric, eulogistic (ներբողեմ, -եցի to eulogize, praise)
  • գտանիւր impf p 3sg (post-classical: see Meillet, §105b) գտանեմ, գտի (aor 3sg եգիտ) to find
  • լեզու, -ի/-ոյ, -աց language, tongue

He wished to go to Constantinople that he might translate the stories of the saints and eulogistic discourses which were not found among us in Armenian language and writing.

Il voulut se rendre à Constantinople pour y traduire les des saints et les homélies qui ne se trouvaient point chez nous en langue et caractères arméniens.

Advertisements

Reading challenge, April 2015   2 comments

The study of spoken and (ancient) written languages intersect perhaps less than might be desirable, but sic semper erat, sic semper erit. Nevertheless, I would like to take a cue from Olle Linge’s Hacking Chinese (http://challenges.hackingchinese.com/) and suggest an intentional, focused reading effort for ancient language students.

For the month of April 2015, let’s take an opportunity to push reading limits, or at least to re-kindle reading habits in this or that language. It is no secret that wide exposure to multitudes of lines is a boon to philological understanding and enjoyment. By “exposure” I mean reading with understanding. And there’s the rub. This is what makes it possible for an advanced student to do 100 pages of text (or more) in a month, and a novice to do much less: the novice requires far more frequent recourse to the lexicon, grammatical tables, perhaps a translation, etc. than the more experienced user. But the payoff is experience itself. Here is some counsel from the great sinologist George A. Kennedy:

The value of a reference work is its capacity to furnish facts quickly, and a good reference work must be a well-ordered affair. But the quickness with which these facts are appropriated depends in large part on the skill of the user. And this skill results only from diligent practice. It is not enough to know about a book of reference; one must handle it, thumb the pages, know where the index is, know what sort of information it gives. You are not qualified for research unless you can locate the facts that are available quickly.

DO NOT SKIP ANY SUGGESTED EXERCISE

MAKE UP MORE OF THEM FOR YOURSELF

from his Introduction to Sinology: Being a Guide to the Tz’u Hai (Ci hai), (New Haven, 1981), 1 (emphasis in original)

He has the 辭海 cí hăi in mind, here as a reference work for students of Chinese history, but his advice is equally applicable to textual experience in a language, or philological experience.

Here, then, is the challenge for the month: not a contest, but an individual exhortation to purposefully spend a given amount of time and effort moving — or more picturesquely, plowing, sailing, crunching, &c. — through a text or texts, with understanding. You pick the language, the genre, the text(s), the length. The unique thing is to read carefully more than you might normally do for this month. It might be an opportunity to work especially hard on a language you’re now closely involved with, or it might be an opportunity to return to a language you’ve not read in a while. Simply to be not too vague, here are some language suggestions in no particular order (I assume that if you know the language well enough to do this, you know some texts to read, but in any case, the Bible is usually a good place to start due to the accessibility of texts and the ease of comparison with other versions):

  • Armenian
  • Christian Palestinian Aramaic
  • Syriac
  • Arabic
  • Jewish Babylonian Aramaic
  • Greek
  • Sogdian
  • Persian
  • Georgian
  • Turkish
  • Coptic
  • Gǝʿǝz
  • Uyghur

Do more than one language, if you like. How about reading the same text in more than one language? Read from printed editions, read from manuscripts, read from chrestomathies, whatever suits you. Quant à moi, my reading goals for the month include the following texts:

  1. Persian. 10 pages in the so-called Persian Diatessaron
  2. Turkish. Ali Bey’s Bible: Jonah 1-2; Mt 4:1-11; 11:17-19; 15:21-28
  3. Coptic. “Marina” (pp. 27-33) and “Siebenschläfer” (pp. 21–24) in W. Till, Koptische Heiligen- Und Martyrerlegenden: Texte, Übersetzungen Und Indices, vol. 1, Orientalia Christiana Analecta 102 (Rome: Pont. Institutum Orientalium Studiorum, 1935); volumes available here. Further on this story in Coptic, see here from my hagiography bibliography.
  4. Georgian. The five texts on David & Constantine in I. Abuladze and E. Gabidzashvili, ძველი ქართული აგიოგრაფიული ლიტერატურის ძეგლები, წიგნი IV სვინაქსარული რედაქციები (XI-XVIII სს.) (Monuments of Old Georgian Hagiographic Literature, Vol. 4, Synaxarion Redactions, [11th-18th Centuries]) (Tbilisi, 1968), 359-366; and the Parable of the Man & Elephant in the two versions of Barlaam and Ioasaph.
  5. Old Turkic/Uyghur. The text on p. 53 of  W. Bang, “Türkische Bruchstücke einer Nestorianischen Georgspassion,” Le Muséon 39 (1926): 41–75 (cf. Gabain, Gr., p. 264); and the text in P. Zieme, “Ein uigurisches Sündenbekenntnis,” Acta Orientalia Academiae Scientiarum Hungaricae 32 (1969): 107-121.
  6. Arabic/Garšūnī. Epistle of Ps.-Dionysius to Timothy, SMMJ 263

If you like, share what you plan to read in the comments below. And any thoughts on this enterprise generally are welcome, too. Happy studying!

From the Armenian synaxarion, Feb 9: Victorinus and companions in Corinth, with English translation   Leave a comment

The martyrdom story of Victorinus, Victor, Nicephorus, Claudius, Diodore, Serapion, and Papias (cf. BHO 1245 for Syriac, see here; for Greek here, on Jan 31), set in the time of Decius, offers students of Armenian — at least those with a strong stomach — a worthwhile opportunity for reading practice and vocabulary learning, especially for terms for body parts. Below is the Armenian text from PO 21: 13-14, vocabulary, and my English translation.

Զսրբոյն Բիքտորինոսի հանին զաջոյ ակն, եւ ի մամուլս ջախջախեցին զմարմինն, եւ սրով հատին զամենայն մատունսն ոտիցն եւ ձեռացն։

  • հանին pres 3pl հանեմ, հանի to remove, pull out
  • աջ, -ոյ, -ու right
  • ակն, ական eye
  • մամուլ, մամլոց press
  • ջախջախեցին aor 3pl ջախջախեմ, -եցի to crush
  • սուր, սրոց sword
  • հատին aor 3pl հատանեմ, հատի to cut (off)
  • մատն, մատին, մատանց finger, toe
  • ոտն, ոտին, ոտից foot
  • ձեռն, ձեռին, ձեռաց hand

Եւ զսուրբն Վիքտորոս կապեցին ի չորս ցիցս զձեռս եւ զոտս, եւ հատին զլեզուն, եւ քերանօք քերթեցին զամենայն մարմինն։

  • կապեցին aor 3pl կապեմ, -եցի to bind, tie
  • ցից, ցցոյ stake, post
  • լեզու, -ի/-ոյ, -աց tongue
  • քերանք (act of) scratching, scraping
  • քերթեցին aor 3pl քերթեմ, -եցի to flay, peel off

Եւ զսուրբն Նիկիփորոս պնդեցին ի մեքենայս մինչեվ հոսեաց արիւնն ի քթացն եւ ի բերանոյն եւ յականջացն, եւ ապա կախեցին զհերացն յարմաւենի ծառ։

  • պնդեցին aor 3pl պնդեմ, -եցի to strain, tighten
  • մեքենայ, -ից machine, device
  • հոսեաց aor 3sg հոսեմ, -եցի to flow, gush, stream
  • արիւն, արեանց blood
  • քիթ, քթաց nose
  • բերան, -ոց mouth
  • ականջք, -աց ears (plurale tantum; a single ear is ունկն, ունկան)
  • կախեցին aor 3pl կախեմ, -եցի to hang, suspend
  • հեր, -աց hair
  • արմաւենի palm tree
  • ծառ, -ոց tree

Եւ զսուրբն Կղաւդիոս խիստ տանջեցին, եւ կախեցին գլխիվայր, եւ աղբ ծխեցին յերեսն. եւ արկին ի հոտոտելիսն քացախ խիստ, եւ ապա կտրեցին զձեռսն եւ զոտսն։

  • խիստ harshly, cruelly, severely
  • տանջեցին aor 3pl տանջեմ, -եցի to torture
  • գլխիվայր head downwards, upside down (< գլուխ, գլխոց head)
  • աղբ, -ոց, -ից excrement, dung
  • ծխեցին aor 3pl ծխեմ, -եցի to smoke
  • երեսք, երեսաց (plurale tantum) face
  • արկին aor 3pl արկանեմ, արկի to cast, throw
  • հոտոտելիք, -լեաց (plurale tantum) nose
  • քացախ, -ոյ vinegar, acid
  • կտրեցին aor 3pl կտրեմ, -եցի to cut (off)

Եւ զսուրբն Դիոդորոս յետ բազում չարչարանաց հրով այրեցին։

  • չարչարանք, -նաց (plurale tantum) suffering, torment, torture, pain
  • հուր, հրոյ fire
  • այրեցին aor 3pl այրեմ, -եցի to burn

Եւ զսուրբն Սրապիոն սրով գլխատեցին։

  • գլխատեցին aor 3pl գլխատեմ, -եցի to behead, decapitate (< գլուխ, գլխոց head)

Եւ զսուրբն Պապիաս բեւեռեցին ի փայտի, եւ կապեալ վիմաւ ընկեցին ի ծովն։

  • բեւեռեցին aor 3pl բեւեռեմ, -եցի to nail (< բեւեռ, -ի, -աց nail)
  • փայտ, -ից wood, tree
  • կապեալ ptcp կապեմ, -եցի to bind, tie
  • վէմ, վիմաց stone, rock
  • ընկեցին aor 3pl ընկենում, ըկեցի to throw, cast
  • ծով, -ուց sea

Եւ այնպէս կատարեցան ի Քրիստոս։

  • կատարեցան aor m/p 3pl կատարեմ, -եցի to finish, end, complete; m/p to die

English’d:

They plucked out Saint Victorinus’ right eye, crushed his body in a press, and cut off all his fingers and toes with the sword. They bound Saint Victor to four stakes with his hands and feet, cut out his tongue, and lacerated his whole body. They pressed Saint Nicephorus in a machine until the blood gushed from his nose, mouth, and ears, and then they hung him from a palm tree. They harshly tortured Saint Claudius, hung him upside down, burned excrement in his face, poured vinegar down his nose, and then they cut off his hands and feet. Saint Diodore, after much suffering, they burned with fire. They beheaded Saint Serapion with the sword. They nailed Saint Papias to a piece of wood and they threw him, bound with a stone, into the sea. And thus they died in Christ.

Daniel the Stylite in the Armenian Synaxarion (K’ałoc’ 3)   1 comment

This selection, on Daniel the Stylite, from today’s date in the Armenian synaxarion (PO 18: 22, where a French translation will also be found) includes some vocabulary for anatomy and terms associated with asceticism. This brief description paints quite a picture of the man, which was probably the point.

Յայսմ աւուր յշատակ է Դանիէլի սիւնակեցւուն յԱնապլոս, մերձ ի Կոստանդինուպօլիս։

  • սիւնակեաց, -եցաց stylite (< սիւն, սեանց column)

Այսմ երանելի ծերունիս Դանիէլ յառաւել եւ յերկարաձիգ ամաց ճգնութենէն եւ յանձկութենէ խցին յորուն, ծունկքն տկարացեալ ի կուրծսն կցէին եւ ոլոքն ի բարձսն, եւ իբրեւ զկոճղ անկեալ դնէր։

  • ծերունի old man
  • առաւել excessive
  • երկարաձիգ long, long-lasting
  • ճգնութիւն asceticism, penitence, labor, effort, combat, danger
  • անձկութիւն narrowness, pressure, trouble
  • խուց, խցից cell
  • բնակէր 3sg impf բնակեմ, -եցի to inhabit
  • ծունկ, ծնկաց knee
  • տկարացեալ aor ptcp տկարանամ, տկարացի to become weak (on verbs in -անամ, cf. Meillet, Altarm. Elementarbuch § 113)
  • կուրծք, կրծից chest
  • կցէին 3pl impf (m/p) կցեմ, կցեցի to join, unite
  • ոլոք, -աց shin
  • բարձ, -ից thigh (and several other meanings)
  • կոճղ, -ղաց trunk, block (also fetters, shackles, torture)
  • անկեալ aor ptcp անկանիմ to fall: “decayed, ruined, impaired, etc.”
  • դնէր 3sg impf (m/p) դնեմ to put, place

Եւ էին հերք գլխոյն երկոտասան հիւսակս բաժանեալ, երկուց կանգնոց երկայնութեամբ, եւ մօրուսն յերկուս մասունս երեք կանգնոց։

  • հերք hair
  • երկոտասան twelve
  • հիւսակ, -աց tress, braid
  • բաժանեալ pres ptcp բաժանեմ, -եցի to divide
  • երկու two
  • կանգուն, -գնոց cubit
  • երկայնութիւն length (երկանեմ, -եցի to lengthen, stretch)
  • մօրուք, -րուաց beard
  • մասն, -սին, -սանց part, bit, portion (Meillet, Altarm. Elementarbuch § 58)

Եւ բարւոք ճգնութեամբ ի խորին ծերութիւն հասեալ հանգեաւ ի Քրիստոս։

  • բարւոք good
  • խոր, -ոց deep, profound (here with ի, deeply, profoundly)
  • ծերութիւն old age
  • հասեալ aor ptcp հասանեմ, հասի to arrive at, reach, obtain
  • հանգեաւ 3sg aor m/p հանգչիմ, հանգեայ to rest, take repose, die

Antony and the death of Paul the Solitary (from the Armenian synaxarion)   Leave a comment

Mainly for students of Armenian, here are two paragraphs from the commemoration of Paul the Solitary (of Thebes; cf. BHO 909-916) in the Armenian Synaxarion for Trē 23/Dec. 1, PO 16: 154-155. As before, I give the text, some glosses and grammatical notes, and Bayan’s French translation.

Եւ յարուցեալ ընթանայր արար ըստ նմանութեան թռչնոյ. եհաս մինչեւ ի տեղին եւ մտեալ յայրն՝ տեսանէ զսուրբն Պօղոս կանգնեալ ի վերայ ծնկացն եւ զձեռս տարածեալ յերկինս։

  • յարուցեալ aor ptcp յարուցանեմ, -ցի to raise
  • ընթանայր impf 3sg ըթանամ, -ացաց to run
  • արար aor 3sg առնեմ to make, do
  • նմանութիւն similarity, likeness
  • թռչուն, -չնոց bird
  • եհաս aor 3sg հասանեմ, -հասի to arrive at, reach
  • մտեալ aor ptcp մտանեմ, մտի, մուտ to enter
  • այր, -ից cave (dist. from այր man!)
  • տեսանէ pres 3sg տեսանեմ, տեսի to see
  • կանգնեալ pres ptcp կանգնեմ, -եցի to raise
  • ծունկք (also ծունգք) knee (plurale tantum)
  • տարածեալ pres ptcp տարածեմ, -եցի to spread, stretch out

Il se releva, se mit à courir précipitamment comme un oiseau, arriva jusqu’à l’endroit, pénétra dans la grotte et aperçut saint Paul dressé sur ses genoux, les bras levés vers le ciel.

Եւ կարծեցեալ եթէ կենդանի եւս իցէ, ուրախ եղեւ յոյժ, եւ կացեալ մերձ՝ ծանեաւ եթէ հանգուցեալ է. պատեաց զնա պատմուճանաւն, եւ եդ առաջի ըստ կարգի քրիստոնէից՝ սաղմոսիւք եւ օրհնութեամբ։

  • կարծեցեալ aor ptcp կարծեմ, -եցի to think, believe
  • կենդանի alive
  • եւս still
  • իցէ pres subj 3sg եմ to be
  • ուրախ joyful, cheerful
  • եղեւ aor 3sg եղանիմ to become
  • յոյժ very much, a lot
  • կացեալ aor ptcp կամ, կացի to stand, remain, continue
  • մերձ near
  • ծանեաւ aor 3sg ճանաչեմ, ծանեայ to know (NB! cf. Meillet, Altarm. Elementarbuch § 111)
  • հանգուցեալ reposed, dead (aor ptcp հանգուցանեմ to leave to rest, to put, to finish, to bury)
  • է pres 3sg եմ to be
  • պատեաց aor 3sg պատեմ, -եցի to surround, enclose, gird (wrap up)
  • պատմուճան, -աց garment
  • եդ aor 3sg դնեմ, եդի to put place
  • կարգ, -աց order, rank, arrangement
  • սաղմոս, -աց ψαλμός
  • օրհնութիւն blessing, doxology, hymn

Il le crut encore en vie et en ressentit une grande joie; mais lorsqu’il s’en fut approché, il reconnut qu’il était décédé. Il l’ensevelit avec le vêtement et l’étendit devant lui, selon la coutume des chrétiens, avec psalmodies et bénédictions.

Եւ տրտմէր յոյժ զի ոչ ունէր ընդ ինքեան բրիչ որով հատեալ զերկիր՝ թաղեսցէ զնա. եւ տարակուսեալ յանձն իւր ասէր. Մեռայց եւ ես մերձ մարմնոյս Պօղոսի։

  • տրտմէր impf 3sg տրտնիմ, -եցայ to be grieved, afflicted
  • ունէր impf 3sg ունիմ, կալայ (NB!) to have, hold
  • ինքեան G/D/L sg ինքն self
  • բրիչ, -աց hoe, pickaxe, mattock, etc.
  • հատեալ հատանեմ, հատի to cut (> dig)
  • թաղեսցէ aor subj 3sg թաղեմ, -եցի to bury
  • տարակուսեալ pres ptcp (աա- is a typo in the PO text) տարակուսիմ, -սեցայ to have doubts, hesitate
  • անձն, ձին, ձանց person, self
  • ասէր impf 3sg ասեմ, ասացի to say
  • Մեռայց aor m/p subj 1sg մեռանիմ, -այ to die
  • մարմին, -մնոց body

Et il s’attristait beaucoup de ne pas avoir une bêche sous la main, pour creuser le sol et l’inhumer, et se trouvant dans l’embarras, il dit: «Je veux mourir, moi aussi, près du corps de Paul.»

Եւ մինչեռ զայս խորհէր՝ եկեալ երկու առիւծք յանապատէն, եւ մերձ երթեալ՝ լիզուին զոտս ծառային Աստուծոյ, եւ ողբային որպէս բանաւորք։

  • խորհէր impf 3sg խորհիմ, -եցայ to think
  • եկեալ aor ptcp գամ, եկի to come
  • առիւծ, -ոյ/ու, -ոց/ուց lion (for a lion in another Armenian passage from the synaxarion, see here)
  • անապատ, -ից, -աց desert
  • երթեալ pres ptcp երթամ, չոգայ (NB!) to go, walk
  • լիզուին impf 3pl լիզում/լիզանեմ/լիզեմ, լիզի to lick
  • ոտն foot
  • ծառայ, -ից servant, slave, subject
  • ողբային impf 3pl ողբամ, -ացի/ացայ to mourn, lament
  • բանաւոր intelligent, rational (λογικός)

Pendant qu’il faisait ces réflexions, deux lions arrivèrent du désert, s’approchèrent, léchèrent les pieds du serviteur de Dieu, et gémirent comme s’ils étaient doués d’intelligence.

Ասէ ցնոսա Անդոն. Վասն որոյ եկեալ էք զհրամայեալսն ձեզ կատարեցէք։

  • Ասէ pres 3sg ասեմ, ասացի to say
  • էք pres 2pl եմ to be
  • հրամայեալ pres ptcp հրամայեմ, -եցի to command
  • կատարեցէք aor imv 2pl կատարեմ, -եցի to accomplish, fulfill, perform

Antoine leur dit: «Pourquoi êtes-vous venus? Faites ce qui vous a été ordonné.»

Եւ սկսան ոտիւքն փորել զերկիր, եւ բրեցին ըստ բաւականի թաղմանն, եւ երթեալ առ Անտոնիոս՝ խնդրէին վարձս ըստ վաստակոցն, խոնարհեցուցեալ զգլուխս իւրեանց զի օրհնեսցին ի նմանէ։

  • սկսան aor 3pl սկսանիմ/նում, սկսայ to begin
  • փորել inf փորեմ, -եցի to dig
  • բրեցին aor 3sg բրեմ, բրեցի to dig (cf. բրիչ above)
  • բաւական sufficient (ըստ բաւականի tolerably, passably, sufficiently)
  • թաղումն burial
  • խնդրէին impf 3pl խնդրեմ, -եցի to seek for, ask, demand, claim
  • վարձ, -ուց payment, recompense
  • վաստակ, -ոց work, labor, trouble
  • խոնարհեցուցեալ pres ptcp խոնարհեցուցանեմ, -ուցի to lower (խոնարհ low)
  • օրհնեսցին aor m/p subj 3pl օրհնեմ, -եցի to bless (cf. օրհնութիւն above)

Alors ils se mirent à gratter le sol avec les pieds et creusèrent assez pour l’inhumation, puis, venant à Antoine, ils lui demandèrent la rétribution de leur travail, baissant la tête pour être bénis pour lui.

Եւ Անտոնի զձեռս յերկինս համբարձեալ ասէ. Տէր Աստուած՝ որ եւ տերեւ մի ի ծառոյ ոչ անկանի առանց գիտութեան քո եւ հրամանի, տո՛ւր սոցա զպէտս իւրեանց։

  • համբարձեալ aor ptcp համբառնամ, համբարձի (NB!) to raise
  • տերեւ, -ոց leaf
  • ծառ, -ոց tree
  • անկանի pres 3sg անկանիմ, անկայ to fall
  • գիտութիւն knowledge (գիտեմ, -ացի to know)
  • հրաման, -աց command
  • տո՛ւր aor imv 2sg տամ, ետու to give
  • պէտք, պիտոյից needs (plurale tantum)

Antoine éleva ses bras vers le ciel et dit: «Seigneur Dieu, toi, sans la connaissance et la permission de qui aucune feuille ne tombe de l’arbre, donne à ces lions ce dont ils ont besoin.»

Եւ ձեռամբ նշանակեաց նոցա գնալ դարձեալ յանապատն. եւ գնացին։

  • նշանակ, -աց sign, signal (cf. նիշ and նշան, Georgian ნიში and ნიშანი, Middle Persian nīšān, Aramaic nīšā and nīšānā)
  • գնալ inf գնամ, գնացի to go
  • դարձեալ back, again (with գնալ to return)
  • գնացին aor 3pl գնամ

Et il leur fit signe de la main de retourner de nouveau au désert; et ils s’en allèrent.

“To say” in Old Georgian, pt. 1: absolute forms   2 comments

For many languages, when we begin learning, we find ourselves in narratives or dialogues, and so it pays to fully grasp as soon as possible the available forms of verbs of saying (verba dicendi). In Old Georgian, more than one root serves for “to say”, all plentifully exemplified. Across the paradigm series, there are two types: absolute forms (e.g. “he said”) and relative forms (e.g. “he said to them”). In this post, I will give forms and examples for the absolute type, and in the next part those for the relative type. I have collected these illustrative examples from my own reading and by searching the TITUS/Armazi database. Translations (or Greek original) are included for the non-biblical examples, and for a few of the biblical examples. The references to the texts will be sufficiently clear, I hope.

First, here are a few references to the grammars (not an exhaustive list):

  • Deeters, Das kharthwelische Verbum
    • the root t’k’u §§ 158 176 211 260 275 305 343 389 424 447
    • the root rk’u §§ 56 59 139 158 160 176 211 305 312
    • the root tqu §§ 53 70 71-1 87 91 95 113 161 226 240 269 280 415 431 452
  • Shanidze, Grammatik der altgeorgischen Sprache, p. 149
  • Fähnrich, Die georgische Sprache, pp. 268-272
  • Marr & Brière, La langue géorgienne, § 216
  • For Modern Georgian, see Aronson, Georgian: A Reading Grammar, § 8.4

Absolute forms

SERIES I

Present

NB: in mss (and editions), these forms may be written with either უი or ჳ. (In Middle Georgian text editions the first letter of უი often has a circumflex.)

1sg ვ-ი-ტყუ-ი 1pl ვ-ი-ტყუ-ი-თ
2sg ი-ტყუ-ი 2pl ი-ტყუ-ი-თ
3sg ი-ტყუ-ი-ს 3pl ი-ტყუ-ი-ან

Examples

  • 1sg ცანთ, რომელსა-ესე ვიტყუი: 1Cor 10:15 JerLect
  • 1sg არამედ ამას ვიტყჳ Jn 5:29 Ad
  • 2sg ხოლო ამისთჳს, რომელსა შენ იტყჳ, Old Geo. Hag. 5 (Besarion Orbelishvili) 47.3 but on account of what you are saying
  • 2sg არა უწყი, რასა იტყჳ Mt 26:70 Ad
  • 3sg ვითარცა იტყჳს ბრძენი სოლომონ Old Geo. Hag. 5 (Razhden) 68.19-20 as wise Solomon says
  • 3sg ქუეყანისაგან არს და ქუეყანისასა იტყჳს Jn 3:31 Ad
  • 3sg ესრე იტყუის უფალი Isa 13:10 JerLect
  • 3sg აწ, საყუარელნო, რასა იტყუის სახარებაჲ? Sin. Mrav. 147.5 Now, beloved, what does the Gospel say?
  • 3sg ხოლო რომელ მოძღუარი იტყჳს PsNonSch (CCSG 50) 164.25 And as for what the Teacher says
  • 1pl რომელი ვიცით, ვიტყჳთ Jn 3:11 A-89
  • 1pl ვღაღადებთ და კუალად ვიტყჳთ Sin. Mrav. 200.33 we cry out and say again
  • 2pl ვითარცა-ეგე იტყჳთ Ex 12:31 Oshki
  • 2pl ნუ ჰგონებთ და იტყჳთ თავით თჳსით Mt 3:9 Ad
  • 2pl თქუენ იტყჳთ, ვითარმედ: ჰგმობ Jn 10:36 Ad
  • 3pl რომელნი იტყჳან Isa 30:21 Oshki those who say… [a common phrase]
  • 3pl იტყჳან: აჰა, კაცი მჭამელი და ღჳნისა მსუმელი Mt 11:19 Ad
  • 3pl არა წიგნნი იტყჳან Jn 7:42 Ad
  • 3pl ანუ არა აჰა ესერა ყოველნი არიან, რომელნი იტყჳან გალილეველ? Acts 2:7 Sin
  • 3pl რამეთუ ღჳნისა მხედველად იტყჳან ელენნი დიონოსის PsNonSch (CCSG 50) 164.21 For the Hellenes say that Dionysos is the patron of wine

Present iterative

This form is distinguished from the present only in the third person forms.

3sg ი-ტყუ-ი-ნ 3pl ი-ტყუ-ი-ედ

Examples

  • 3sg ენაჲ ბრძენთაჲ იტყჳნ კეთილსა, ხოლო პირი უგუნურთაჲ იტყჳნ ყოველსა ჟამსა ძჳრსა Prov 15:2 JerLect
  • 3sg ოდეს იტყუინ ტყუილსა Jn 8:44 JerLect
  • 3sg რაჟამს იტყჳნ ცრუსა, თჳსთა მათ მიმართ იტყჳნ Jn 8:44 Ad
  • 3sg რამეთუ ნამეტავისაგან გულისა იტყჳნ პირი მისი Lk 6:45 Ad
  • 3sg რომელი-იგი გამოიცადებოდის, ნუ იტყუინ, ვითარმედ: ღმრთისა მიერ განვიცადები Jam 1:13 JerLect
  • 3pl ნუ იტყჳედ ბაგენი ჩემნი უსჯულოებასა Job 27:4 JerLect
  • 3pl სულთა მათ არაწმიდათა ოდეს იხილიან იგი, შეურდიან მას, ღაღადებედ და იტყჳედ, ვითარმედ: შენ ხარ ძე ღმრთისაჲ Mk 3:11 Ad
  • 3pl ბაგითა ნუ იტყუიედ ზაკვასა 1Pet 3:10 A1

Imperfect

1sg ვ-ი-ტყ-ოდ-ე 1pl ვ-ი-ტყ-ოდ-ე-თ
2sg ი-ტყ-ოდ-ე 2pl ი-ტყ-ოდ-ე-თ
3sg ი-ტყ-ოდ-ა 3pl ი-ტყ-ოდ-ეს

Examples

  • 1sg მე თავით ჩემით არას ვიტყოდე Jn 12:49 Ad
  • 1sg მე უფალი ვიტყოდე და ვყო Ez 36:36 JerLect
  • 1sg ვიტყოდე მე გულსა ჩემსა Eccl 1:16 Oshki
  • 2sg იტყოდე, მშჳდობა იყოს თქუენდა Jer 4:10 Oshki
  • 2sg ვითარცა იტყოდე ჴელითა მონათა შენთა წინაჲსწარმეტყუელთაჲთა. Bar 2:20 JerLect as you said by the hand of your servants the prophets
  • 3sg იტყოდა გულსა თჳსსა Mt 9:21 Ad she said to herself
  • 3sg იტყოდა, მსგავსად იობისა, ვითარმედ: “უფალმან მომცა და უფალმან წარმიღო…” Old Geo. Hag. 5 (Ketevan) 22.13-14 and she said, like Job, “The Lord gives and the Lord takes away…
  • 1pl რაჲთა ძჳრსა ვიტყოდეთ შენთჳს Mal 3:13 Oshki
  • 1pl ვითარ … ვიტყოდეთ კირიელეჲსონსა CapJer 6.8 (17.22-24) as … we were saying the kyrie eleison
  • 2pl რასა-იგი მგზავრ იტყოდეთ ურთიერთას Mk 9:33 Ad
  • 2pl იტყოდეთ ვითარმედ ღმრთისა მიერ დაცვულ არს CapJer 5.25 (14.27) dicebatis quoniam a Deo custodita esset
  • 3pl იტყოდეს: რაჲმე რაჲ იყოს ყრმაჲ ესე? Lk 1:66 Ad
  • 3pl იტყოდეს მამისა არსენისთჳს ApPatAlph Arsenius 9 (Gr 31) Ἔλεγον περὶ τοῦ ἀββᾶ Ἀρσενίου

Iterative imperfect

Identical in form to the present conjunctive (see below).

Present conjunctive

1sg  ვ-ი-ტყ-ოდ-ი 1pl  ვ-ი-ტყ-ოდ-ი-თ
2sg  ი-ტყ-ოდ-ი 2pl  ი-ტყ-ოდ-ი-თ
3sg  ი-ტყ-ოდ-ი-ს 3pl  ი-ტყ-ოდ-ი-ან

ِExamples

  • 1sg ვიტყოდი იგავთა დასაბამითგან სოფლისაჲთ Mt 13:35 JerLect
  • 1sg მან მამცნო მე … რასა ვიტყოდი Jn 12:49 Ad
  • 1sg არღარა მრავალსა ვიტყოდი თქუენ თანა Jn 14:30 PA
  • 1sg გნებავსთ თუ, რაჲთა ვიტყოდი Old Geo. Hag. 5 (Razhdan) 67.7 you want me to say
  • 2sg და იტყოდი მათ ჯდომასა შენსა სახლსა შინა და სლვასა შენსა გზასა ზედა, და წოლასა და აღდგომასა შენსა Dt 6:7 JerLect
  • 2sg ვერ იტყოდი Lk 1:20 Ad
  • 3sg არა იტყოდის სიტყუასა ფიცხელსა პირი შენი Isa 58:13 JerLect
  • 3sg რამეთუ რაჟამს ვინმე იტყოდის, ვითარმედ: მე პავლესი ვარ, და სხუაჲ იტყოდის: მე აპოლოჲსი ვარ, არა ჴორციელვეღა ხართა? 1Cor 3:4 CD
  • 1pl ანუ რასა ვიტყოდით Gen 44:16 Oshki
  • 1pl რასა-მე ვიტყოდით წინაშე მისსა? Job 19:28 JerLect
  • 2pl ხოლო რაჟამს მიგცემდენ თქუენ, ნუ ზრუნავთ, ვითარმე, ანუ რასამე იტყოდით, რამეთუ მიგცეს თქუენ მას ჟამსა შინა, რაჲ სთქუათ Mt 10:19 Ad
  • 2pl სახელითა ჩემითა ეშმაკთა განასხემდით და ენათა იტყოდით და ვეშაპთა დასთრგუნევდით Acta Pil. 14.1 (p. 61.18) (cf. Mk 16:17-18
  • 3pl აქებდენ და იტყოდიან: კურთხეულ არს უფალი, რომელი ნათელ არს ყოველთათჳს უკუნისამდე Tob 13:18 Oshki
  • 3pl რამეთუ მრავალნი მოვიდოდიან სახელითა ჩემითა და იტყოდიან, ვითარმედ მე ვარ Lk 21:8 Ad

Present imperative

NB the second person forms are identical to the imperfect.

2sg  ი-ტყ-ოდ-ე 2pl  ი-ტყ-ოდ-ე-თ
3sg  ი-ტყ-ოდ-ე-ნ 3pl  ი-ტყ-ოდ-ედ

Examples

  • 2sg მოძღუარ, იტყოდე! Lk 7:40 Ad
  • 2sg რაჲ-ცა გნებავს, იტყოდე. Act. Pil. 6.1 (50.3)
  • 3sg ეგე თავისა თჳსისათჳს იტყოდენ Jn 9:21 PA
  • 3sg იტყოდენ კირიელეისონსა Old Geo. Hag. 3 (Shio & Evagrius) 116.14 let him say the kyrie eleison
  • 3sg იტყოდენ პირველსავე მას ლექსსა Kartl. Cxo. II 372.26 let him say the first heading
  • 2pl ქადაგებდით და იტყოდეთ, ვითარმედ: მოახლებულ არს სასუფეველი ცათაჲ Mt 10:7 Ad
  • 3pl იტყოდედ; ულხინე უფალო, ერსა შენსა Joel 2:17 Oshki
  • 3pl ხოლო წინაჲსწარმეტყუელნი ორნი გინა სამნი იტყოდედ 1Cor 14:29 CD

SERIES II

Aorist

1sg  ვ-თქუ 1pl  ვ-თქუ-თ
2sg  ს-თქუ 2pl  ს-თქუ-თ
3sg  თქუ-ა 3pl  თქუ-ეს

Examples

  • 1sg 1sg რ(ამეთოჳ) მე ვთქოჳ ვ(ითარმე)დ for I said that… Mart. Christina Vind2 f. 63va, l. 23
  • 1sg ვთქუ Song 7:9 Vind4
  • 2sg კეთილად, მოძღუარ, ჭეშმარიტად სთქუ, რამეთუ ერთ არს ღმერთი Mk 12:32 PA καλῶς, διδάσκαλε, ἐπ᾿ ἀληθείας εἶπες ὅτι εἷς ἐστιν καὶ οὐκ ἔστιν
  • 3sg თქუა დალიდამან სამფსონის მიმართ Judges 16:15 Gelati
  • 3sg თქუა ღმერთმან Ps 67:23 God said
  • 3sg ღაღად–ყო და თქუა Jn 1:15 PA καὶ κέκραγεν λέγων
  • 3sg და თქუა, რაჲთა იყოს ადგილი იგი სალოცველ მისდა Cave 5.17 And he said that it should be his place of prayer
  • 1pl უფალო, გუნებავს, ვითარმცა ვთქუთ, რაჲთა გარდამოჴდეს ცეცხლი ზეცით და აჴოცნეს იგინი Lk 9:54 Ad
  • 1pl არა კეთილად ვთქუთ, ვითარმედ: სამარიტელ ხარ Jn 8:48 Ad
  • 2pl ეგრე ყავთ, ვითარცა სთქუთ Gen 18:5 JerLect Thus do as you said.
  • 2pl სთქუთ; რაჲთა ძჳრსა ვიტყოდეთ შენთჳს Mal 3:13 Oshki
  • 2pl უკუეთუ ჭეშმარიტ არს, რომელი-იგი სთქუთ Acta Pilati 2.3 (p. 44.1) if what you said is true
  • 3pl მას ჟამსა შინა ზრახვა ყვეს ერის-თავთა ქართლისათა და თქუეს K’art’lis c’xovreba p. 26.14 At that time the erist’avis of K’art’li conferred and said (Thoms., p. 38)
  • 3pl წარუდგინეს ევსტათი და სტეფანე წინაშე ვეჟან ბუზმირ მარზაპნისა და თქუეს Old Geor. Hag. 1 (Mart._Eust. 4) p. 35.15 They brought Eustathius and Stephen before Vežan Buzmir, the marzapan, and they said

Iterative aorist

1sg  ვ-თქუ-ი 1pl  ვ-თქუ-ი-თ
2sg  ს-თქუ-ი 2pl  ს-თქუ-ი-თ
3sg  თქუ-ი-ს 3pl  თქუ-ი-ან

Examples

  • 1sg და ვთქჳ გამოყვანება თქუენი ბოროტის-ყოფისაგან ეგჳპტელთასა Ex 3:17 AK
  • 1sg (2x) თუ ვთქუი რამე, რა საკუირველი იყო? მე შენითა სიყუარულითა ვთქუი Visr. 78 (p. 268.3, 4) What wonder was it if … I said somewhat? I spoke through love of thee. (Wardrop, p. 350)
  • 2sg (2x) რაცა სთქუი, ყუელა მართალი და კარგი სთქუიVisr. 23 (p. 104.30, 31)
    What thou sayest is all true and well (Wardrop, p. 109)
  • 3sg და არცა-ერთმან-ვინ თქუის მონაგები მისი თჳსად, არამედ იყო მონაგები მათი ზოგად Acts 4:32 JerLect
  • 3sg ხოლო თქუის: უმჯობეჲს და უპატიოსნეჲს არს ესე ჩემდა უფროჲს ძოწეულისა მის სამეუფოჲსა Ubadn. Mrav. (Vit.PaulTheb. 17) (p. 74.21) But he said: This is better and dearer to me than a royal garment of purple.
  • 1pl ოდეს კითხულთა, თუ “რაჲ არს კაცი?” ნუუკუე ვთქჳთ: “ცხოველი”, რომელ არს ნათესავი Ammon. Comm. Porph. Isag. 1.9.19 (p. 49.8) ὅταν ἐρωτώμενοι τὸ τί ἐστιν ἄνθρωπος, εἰ τύχοι, εἴπωμεν ὅτι ζῷον, ὅπερ ἐστὶ γένος (A. Busse, Ammonius in Porphyrii isagogen, Commentaria in Aristotelem Graeca 4.3, p. 61.5)
  • 2pl ხოლო თავადმან მიუგო და ჰრქუა მათ: შე-რაჲ-მწუხრდის, სთქჳთ: ყუდრო იყოს, რამეთუ წითს ცაჲ Mt 16:2 Ad
  • 2pl ვაჲ თქუენდა, მწიგნობართა ბრმათა, რამეთუ სთქჳთ: რომელმან ფუცოს ტაძარსა, არარაჲ არს; ხოლო რომელმან ფუცო[ს] ოქროსა მას, რომელ არს ტაძარსა მას შინა, ჯე[რ]-არს. Mt 23:16 Ad
  • 2pl თქუენ მხადით მე მოძღურით და უფლით, და კეთილად სთქჳთ, რამეთუ ვარვე ეგრე Jn 13:13 Ad
  • 3pl და ყოველსა რაოდენსა გეტყოდიან თქუენ, დაიმარხენთ, ხოლო საქმეთა მათთაებრ ნუ ხიქმთ, რამეთუ თქჳან და არა ყვიან Mt 23:3 A-89
  • 3pl მოვიდეს სადუკეველნი მისა, რომელთა თქჳან, აღდგომაჲ არა არსო Mk 12:18 Ad
  • 3pl ვინ ვჰგონიე მე ერსა ამას, რაჲ თქჳან ჩემთჳს ყოფაჲ? Lk 9:18 Ad

Aorist conjunctive

1sg  ვ-თქუ-ა 1pl  ვ-თქუ-ა-თ
2sg  ს-თქუ-ა 2pl  ს-თქუ-ა-თ
3sg  თქუ-ა-ს 3pl  თქუ-ა-ნ

Examples

  • 1sg მან მამცნო მე, რაჲ ვთქუა Jn 12:49 Ad
  • 1sg და რაჲ ვთქოჳა? Imnaishvili Old Geo. Reader 1 (Ephrem, Paen. 5) (p. 3.22) And what shall I say?
  • 1sg რაჲ ვთქუა დღისა მისთჳს და ჟამისა! Old Geo. Hag. 5 (Ketevan) p. 7.30 What shall I say of this day and time!
  • 2sg ნუუკუე სთქუა გულსა შენსა Deut. 9:4 JerLect
  • 2sg და სთქუა მას დღესა შინა, უგალობდით უფალსა Is 12:4 Oshki
  • 3sg ოჳკოჳეთოჳ თქ(ოჳ)ას ბოროტმან მან მონამან გოჳლსა თჳსსა Mt 24:48 A-89
  • 3sg ნუ ვინმე კაცთა განმან თქუას Symeon § 108 Let no one say
  • 1pl უკუეთუ ვთქუათ: კაცთაგან იყო Mt 21:26 Ad
  • 1pl რაჲმე ვთქუათ? Rom 3:5 AB
  • 2pl რომელი ბნელსა შინა ხთქუათ Lk 12:3 A-89
  • 2pl რამეთუ მიგცეს თქუენ მას ჟამსა შინა, რაჲ სთქუათ Mt 10:19 Ad
  • 3pl და ოდეს გიხილონ შენ ეგჳპტელთა მათ, თქუან, ვითარმედ: ცოლი მისი არს ესე Gen 12:12 Oshki
  • 3pl რამეთუ მრავალნი მოვიდენ სახელითა ჩემითა და თქუან, ვითარმედ: მე ვარ Mk 13:6 Ad
  • 3pl და მეშინის ნუ უკუე ვიწყო სიტყუად და ვერ შეუძლო აღსრულებად, და ვიქმნე მე საყუედრელ მრავალთა და თქუან: CaptJer 1.8 timeo ne forte incipiam loqui et non valeam perficere, et fiam ego exprobratus a multis et dicant

Aorist imperative

2sg  თქუ 2pl  თქუ-თ
3sg  თქუ-ნ 3pl  თქუ-ედ

Examples

  • 2sg ოდეს გიწოდის შენ, თქუ: იტყოდენ უფალი, რამეთუ ესმის მონასა 1Sam 3:9 JerLect
  • 2sg თქუ, რაჲთა ქვანი ესე პურ იქმნენ Mt 4:3 Ad
  • 2sg თქოჳ ჭეშმა<რი>ტი Protoev. Jac. 15.4 (Vind2 66vb19) Speak the truth!
  • 3sg მაგას ჰკითხეთ, გასრულებულ არს, თჳთ თავისა თჳსისათჳს თქუნ Jn 9:21 Ad
  • 3sg აწ თქუნ შენ წინაშე MartThecla 16 (p. 100/54.6) Now let him speak before you
  • 2pl ესრეთ თქუთ, ვითარმედ მოწაფენი მისნი ღამჱ მოვიდეს და წარიპარეს იგი, ვიდრე ჩუენ მეძინა. Mt 28:13 A-89
  • 2pl რაჟამს ხილოცვიდეთ, თქუთ: მამაო ჩუენო ზეცათაო Lk 11:2 A-89
  • 3pl ანუ მაგათ თჳთ თქუედ, რაჲ პოვეს ჩემ თანა ბრალი Acts 24:20 Sin
  • 3pl თქუედ წარმართთა შორის, რამეთუ უფალი სუფევს Ps 95:10 (96:10) Graz

SERIES III

Series III verbs in Old Georgian (not only verbs for “to say”) follow a special pattern in which the subject, from the general perspective of Indo-European languages, is marked by O prefixes. Aside from these prefixes, all the forms are identical, and including the prefixes, singular and plural forms for each of the persons are identical, except that the in 1pl there is an exclusive and inclusive distinction: მ- we (and not you) ≠ გუ- we (including you). (Rem. გუ-ი is written გჳ!)

Aside from the idiom mentioned below (გული მითქუამს, etc.), these forms are not very common in older Georgian, and here I only give a few of those for the perfect (not pluperfect, perfect conjunctive).

Perfect

1sg  მ-ი-თქუ-ამ-ს 1pl  მ-ი-თქუ-ამ-ს /
გჳ-თქუ-ამ-ს
2sg  გ-ი-თქუ-ამ-ს 2pl  გ-ი-თქუ-ამ-ს
3sg  უ-თქუ-ამ-ს 3pl  უ-თქუ-ამ-ს

Examples

  • 1 ამა ულხინობითა და შეჭირვებითა, რომელ მითქუამს, მოიმგზავრა და ერთობით გზა მისი საკნად უჩნდა. Visr. 12 (p. 63.20) In such joylessness and grief, as I have said, he travelled, and whole road seemed a dungeon to him. (Wardrop, p. 49)
  • 1 (2x) აწ თუ ესე იცი, რომელ მე მართალი მითქუამს, მაშ შენგან ჩემი წყევა და გინება არა პირიანია. მე ესე მითქუამს ამით. რომელ მიყუარ, — შენი დედა და ძიძა ვარ. Visr. 18 (p. 90.16, 17) Now, if thou knowest that I speak truth, then this cursing and insulting of me is groundless. I say this because I love thee. I am thy mother and nurse. (Wardrop, pp. 87-88)
  • 1incl ხოლო ჩუენ გჳთქუამს პირველ-ცა და აწ-ცა ვიტყჳთ GregNyss De hom. op. 16 (p. 94.1) But we have said before and we say now
  • 2 ეგრე გითქუამს: “მოაბად უგრძნეულოდ დამესხა და მით წაიყვანა გორაბით ვისი. მე ღაფლად ვიყავ; Visr. 27 (p. 116.36) Thus thou didst speak: ‘Moabad fell upon me unawares, and so carried off Vis from Gorab. I was careless; (Wardrop, p. 126)
  • 3 არასადა ეგრე ვის უთქუამს კაცსა, ვითარ მას კაცსა Jn 7:46 Ad
  • 3  უთქუამს სადამე მეშჳდესა მისთჳს ესრჱთ Heb 4:4 JerLect

NB the very common idiom with გული and these perfect forms, which means “my heart desires, I yearn,” etc.:

  • 1 გული მითქუამს განსლვად ჴორცთაგან Phil 1:23 JerLect
  • 1 გული მითქუამს მე ხილვად მეფისა ApPatrAlph Poemon 81 (PG 109) (p. 181.22) I desire to see the king
  • 1 და გზა-მცე მე მოყუასთა ჩემთა თანა, რომელთა თანა გული მითქუამს BalA 51 (p. 133.5) Let me rejoin my friends, for whom my heart yearns (Lang, p. 152)
  • 1incl ჩუენ ნიჭთა და პატივთა თქუენთათჳს არა გული გჳთქუამს Old Geo Hag 5 (Bidz.Shalv.Elisb.) (p. 55.28) We do not desire your gifts and honors
  • 2 გული გითქუამს და არა გაქუს Jam 4:2 JerLect
  • 3 რომლისათჳს გული უთქუამს ანგელოზთა ხილვად 1Pet 1:12 B

_____________________________

As I mentioned above, I will do the same for relative forms in a forthcoming post.

Franz Rosenthal on Hans Heinrich Schaeder   3 comments

Hinrich Biesterfeldt, ed. “Franz Rosenthal’s Half an Autobiography.” Die Welt des Islams 54 (2014): 34-105.

I’m now reading the hot-off-the-press memoir of Franz Rosenthal, edited by Hinrich Biesterfeldt. I highly recommend it for reasons of interest academic and historical. Here, as only a taste, are some remarks on his teacher Hans Heinrich Schaeder, with whom Rosenthal studied in Berlin.

My principal mentor and shaykh was Hans Heinrich Schaeder, then at the peak of his mental and physical powers, a conscientious and wonderfully inspiring teacher. His official field was Iranian, and I studied Middle Persian and Islamic Persian with him. Initially, he repaired the damage done me by an earlier course in Syriac that was taught by someone incompetent to teach the language. He showed me how to approach Muslim historical texts, how to reconstruct an Oriental religion, Manichaeism, from fragments transmitted in Arabic, and how to use the tools of scholarship properly. Above all, he was the living example of the need for, and the methods of looking at, the large historical picture without ever neglecting the details offered by the sources. He set the subject of my doctoral dissertation for which he prepared my way by his previous instruction in Aramaic. [p. 54]

I’m very happy that this document has appeared, and thanks are due to the editor and the publisher. As far as I’m concerned, one can never have too much personalia to read.

%d bloggers like this: