Old Georgian phrases and sentences 49 (Prayer-impelled gnats and wasps against the Persian army)   Leave a comment

Jacob of Nisibis’s bug-bringing prayer. The lines below come from the Life of Jacob of Nisibis (cf. BHO 405-406 for Syriac, 407-411 for Armenian) in the famous Codex Šatberdiensis (S-1141): შატბერდის კრებული X საუკუნისა, ed. B. Gigineišvili and E. Giunašvili (Tbilisi, 1979). The text is available at TITUS here. The excerpt below is on p. 363.14-22 in this edition; for the corresponding (but not identical!) passages in Syriac and Armenian, see Bedjan, AMS IV 272 and Vark’ II 105. (See also the Arabic synaxarion here [Ṭūba 18], Gǝʿǝz synaxarion in PO 45.1, pp. 130-133 [Ṭǝrr 18], and Armenian synaxarion here [Arac’ 6], all with this incident reported.) An English translation follows the text and notes.

არამედ ესე ხოლო ილოცა, რაჲთა მოუვლინოს მათ ღმერთმან ზილი და ბზიკი ფესანგი, რაჲთა ამით განიბნინენ იგინი მიერ ადგილით, რაჲთა წარვიდენ მიერ და არავინ მათგანი მოისრას. და ისმინა ღმერთმან ლოცვისა მისისაჲ, ვითარცა მოსე წინაჲსწარმეტყუელისაჲ, და მყისა შინა მოუჴდა მათ გუემაჲ ესე ღმრთისამიერი ლოცვითა წმიდისა იაკობისითა. და გამოჴდა ქუეყანით მათ ზედა ზილი კაცთა ზედა და ბზიკი საჴედართა ზედა მათთა და მწრაფლ განაბნინა იგინი, რამეთუ იყო მათ თანა პილოვები-ცა მრავალი საბრძოლელად და მათ ზედა-ცა იყო ბზიკი იგი, ვიდრემდის ვერ დამდგომ იქმნნეს იგინი წინაშე ბზიკისა და ზილისა.

  • ი-ლოც-ა aor 3sg ლოცვა to pray
  • მო-უ-ვლინ-ო-ს aor conj 3sg მოვლინება to send
  • ზილი gnat, mosquito (This and the following word are used in the text in the singular as collectives, with their verbs also singular.)
  • ბზიკი wasp
  • ფესანგი colored, variegated; here it must not refer to the color of the insects, which would be the word’s usual meaning, but rather to the mixed group of insects together (cf. ḥalluṭā [< ḥlaṭ to mix] in the Syriac text)
  • გან-ი-ბნი-ნ-ე-ნ aor pass conj 3pl განბნევა to scatter, disperse
  • წარ-ვიდ-ე-ნ aor conj 3pl წარსლვა to leave, depart
  • მო-ი-სრ-ა-ს aor pass conj 3sg მოსრვა to kill off, eradicate
  • ი-სმინ-ა aor 3sg სმენა to hear
  • წინაჲსწარმეტყუელი prophet
  • მყისა შინა suddenly, in a moment
  • გუემაჲ beating, hitting, torture, torment
  • ღმრთისამიერი divine
  • მო-უ-ჴდ-ა aor 3sg მოჴდომა to come, fall on, come upon
  • გამო-ჴდ-ა aor 3sg გამოჴდომა to come up out of
  • საჴედარი mount, horse, ass
  • მწრაფლ quickly
  • გან-ა-ბნი-ნ-ა aor 3sg N განბნევა to scatter, disperse
  • პილოჲ elephant (cf. M/Npers pīl, Syriac pīlā, Armenian փիղ [cf. Hübschmann, Arm. Gr. p. 255], Arabic fīl, etc.; NB that in Georgian the first consonant is unaspirated as in Persian and Syriac, in contrast to Armenian and Arabic)
  • საბრძოლელი weapon, s.t. for fighting
  • დამდგომი able to withstand, able to oppose
  • ი-ქმნ-ნ-ეს aor pass 3pl ქმნა to make

Here is a rough ET:

But he prayed that God would send on them a swarm of gnats and wasps so that thereby they might scatter them from the place, that they should depart from there and none of them should perish. And God heard his prayer, as [he had heard the prayer] of Moses the prophet, and immediately this divine torment fell upon them by means of the prayer of Saint Jacob, and gnats came up from the ground upon the men and wasps [came] upon their mounts, and they quickly scattered them, for they had many elephants for the battle and the wasps were upon them, until they were unable to withstand the wasps and gnats.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: