Archive for December 2014

Exemplum Davidicum: Saint Domna and her feigned madness   Leave a comment

In the story of the saint Domna (cf. BHO 457), who is commemorated on Kałoc’ 22/Dec 30 and is said to have been a young pagan priestess converted to Christianity, there is an instance of her feigned madness to avoid having to interact with the other inhabitants of the prison into which she had been cast. The hagiographer explicitly models her madness on that of David in 1 Sam 21. First, then, here are the relevant verses from the Armenian Bible (Zohrab), followed by the few lines from the synaxarion reading for Domna and her companions (PO 18: 142). As usual, vocabulary is included.

1 Sam 21:13-15

13 եւ այլակերպեաց առաջի ն(ո)ր(ա) զերեսս իւր, եւ պատճառեցա́ւ յաւուր յայնմիկ. եւ կաքաւէ́ր առ դուրս քաղաքին, եւ ծորեցուցանէր զլորձունս իւր ՛ի վ(ե)ր(այ) մօրուաց իւրոց, եւ յափսիթե́րս խաղայր։

  • այլակերպեմ, -եցի to transform, change, disguise
  • երես, ի, երեսք, -սաց face
  • պատճառեմ, -եցի to allege, pretend
  • աւուր gen/dat/loc sg աւր day
  • այնմիկ gen/dat/loc sg (long form) այն dem adj
  • կաքաւեմ, -եցի to dance
  • ծորեցուցանեմ, -ուցի to make flow (cf. ծորիմ, -եցայ to trickle, flow, leak)
  • լորձունք, -ձանց spit, slobber (n.)
  • մօրուք, -րուաց beard
  • յապսիթերս on all fours (vel sim.)
  • խաղամ, -ացի to play, jump, frolic, joke

14 Եւ ասէ Անքուս ցծառայս իւր. ահա տեսէ́ք զայրն՝ այսահար՝ եւ ընդէ՞ր մուծէք զնա առիս.

  • ասեմ, ասացի to say
  • ծառայ, -ից servant
  • տեսանեմ, տեսի to see
  • այր man
  • այսահար demon-possessed, demoniac (< այս evil spirit)
  • մուծանեմ, -ծի to introduce, bring in

15 միթէ կարօ՞տ ինչ իցեմ ես այսահարօք, զի ածէք զդա այսահարել առաջի իմ. մի́ մտցէ դա ՛ի տուն։

  • միթէ is it that…?
  • կարօտ, ից in need
  • իցեմ pres subj 1sg եմ to be
  • ածեմ, ածի to carry, bring
  • այսահարիմ, -եցայ to rave, be frantic, act like a madman
  • մտանեմ, մտի to enter (aor subj 3sg)
  • տուն, տան, տանց home, house, family

From the synaxarion:

Եւ Դոմնա աղախինն Քրիստոսի ի հնարս մտեալ իմաստութեամբ որով կարասցէ զերծանիլ յանօրինացն բնակցութենէ, եւ ըստ մարգարէին Դաւթի այլագունեցաւ դիմօք որպէս այսահար, եւ բանս բարբառէր անպատշաճս։

  • աղախին female slave, maidservant
  • հնար, -ի, -ք, -րից means, way, utmost diligence, trick
  • մտանեմ, մտի to enter
  • իմաստութիւն wisdom, understanding
  • որով inst sg որ rel pron
  • կարեմ, կարացի to be able (aor subj 3sg)
  • զերծանիմ, -ծայ to be freed, delivered, escape
  • անօրէն, -ինի, -ինաւ unjust, wicked
  • բնակցութիւն living together (n.)
  • մարգարէ, -ից prophet
  • այլագունիմ, -եցայ to turn pale, discolor
  • դէմք, դիմաց face
  • այսահար demon-possessed, demoniac (< այս evil spirit)
  • բան, -ից word
  • բարբառիմ, -եցայ to speak, cry out
  • անպատշաճ unsuitable, absurd, improper

English’d:

Domna, the maidservant of Christ, having gotten into the means by which knowledge she might be able to escape having to be with the unjust people there, like David the prophet she made her face pale like a demoniac and was crying out absurd expressions.

Bayan’s FT:

La servante du Christ Domna chercha avec sagesse comment elle pourrait éviter la cohabitation des impies, et, à l’exemple du prophète David, elle changea son visage en celui d’un possédé et se mit à proférer des paroles incohérentes.

While the vocabulary between the verses in 1 Sam is not absolutely mimicked in the synaxarion, the writer has nevertheless made the comparison explicit. The following of biblical exemplars, whether explicit or not, is a hallmark of hagiography, and here we have an example of a clear case of explicit imitation of a biblical figure.

And with that, I wish you all a happy year’s end and new year’s beginning!

More of the Christmas story in Old Georgian (with lexicon)   Leave a comment

One year ago, I shared a document with part of the Christmas story in three Old Georgian versions (Adishi, Pre-Athonite revision, and Giorgi’s version) accompanied by a lexicon and complete verb concordance. Here’s an updated version of the same document, now with Lk 1:26-35 and Lk 2:1-20 and an augmented lexicon. Aside simply from Georgian reading practice, a careful reading alongside the Greek (and Armenian and Syriac) will provide fodder for text critics, but even on the surface, the addition from Lk 1:42 (“blessed are you among women”) in 1:28 P and G is noticeable. Lk 1:32 A has an unusual reading with მადლი (“blessing, grace; power, ability”) in მოსცეს მას უფალმან ღმერთმან მადლი – საყდარი დავითის, მამისა თჳსისაჲ (“the Lord God will give him blessing, the throne of David his father”); I do not yet know if there are parallels elsewhere.

I’ve always found studying synoptic text presentations both instructive and enjoyable. If you do, too, here you are:

xmas_story_old_georgian

 

Old Georgian phrases and sentences 41   1 comment

The memorable line below is quoted in Sarjveladze & Fähnrich, Altgeorgisch-Deutsches Wörterbuch (Brill, 2005), 1452, s.v. ციდამტკაველი “Affe” (cf. Rayfield, 1570b), from the manuscript A-199 2r, 14-17b (saints’ lives, 12th/13th cent.). The context is not indicated, but in any case the theme is along the lines of the shoulder angel; the English expression “monkey on your back” may also come to mind. In addition to providing an example of the irregular verb სხდომა “to sit”, here with a second-person object marker (O2), we have an anatomical vocabulary item, “shoulder”, and the animal-word ციდამტკაველი, which in later Georgian also occurs, not surprisingly, several times in Sulxan-Saba Orbeliani’s, Kilila da Damana.

კაცო, სიძჳრისა ეშმაკი, ვითარცა ციდამტკაველი გიზის მჴართა ზედა

  • სიძჳრეჲ malice; miserliness
  • ეშმაკი demon, devil
  • ციდამტკაველი monkey
  • გ-ი-ზი-ს pres 3sg O2 სხდომა to sit (irreg.; see Fähnrich, Die georg. Spr., pp. 275-276)
  • მჴარი shoulder

Man! The malicious demon sits there like a monkey on your shoulders!

Mensch, der Teufel des Bösen sitzt dir wie ein Affe auf den Schultern. (S-F)

Posted December 15, 2014 by adamcmccollum in Georgian, Grammar, Lexicography

Tagged with , , , ,

Daniel the Stylite in the Armenian Synaxarion (K’ałoc’ 3)   1 comment

This selection, on Daniel the Stylite, from today’s date in the Armenian synaxarion (PO 18: 22, where a French translation will also be found) includes some vocabulary for anatomy and terms associated with asceticism. This brief description paints quite a picture of the man, which was probably the point.

Յայսմ աւուր յշատակ է Դանիէլի սիւնակեցւուն յԱնապլոս, մերձ ի Կոստանդինուպօլիս։

  • սիւնակեաց, -եցաց stylite (< սիւն, սեանց column)

Այսմ երանելի ծերունիս Դանիէլ յառաւել եւ յերկարաձիգ ամաց ճգնութենէն եւ յանձկութենէ խցին յորուն, ծունկքն տկարացեալ ի կուրծսն կցէին եւ ոլոքն ի բարձսն, եւ իբրեւ զկոճղ անկեալ դնէր։

  • ծերունի old man
  • առաւել excessive
  • երկարաձիգ long, long-lasting
  • ճգնութիւն asceticism, penitence, labor, effort, combat, danger
  • անձկութիւն narrowness, pressure, trouble
  • խուց, խցից cell
  • բնակէր 3sg impf բնակեմ, -եցի to inhabit
  • ծունկ, ծնկաց knee
  • տկարացեալ aor ptcp տկարանամ, տկարացի to become weak (on verbs in -անամ, cf. Meillet, Altarm. Elementarbuch § 113)
  • կուրծք, կրծից chest
  • կցէին 3pl impf (m/p) կցեմ, կցեցի to join, unite
  • ոլոք, -աց shin
  • բարձ, -ից thigh (and several other meanings)
  • կոճղ, -ղաց trunk, block (also fetters, shackles, torture)
  • անկեալ aor ptcp անկանիմ to fall: “decayed, ruined, impaired, etc.”
  • դնէր 3sg impf (m/p) դնեմ to put, place

Եւ էին հերք գլխոյն երկոտասան հիւսակս բաժանեալ, երկուց կանգնոց երկայնութեամբ, եւ մօրուսն յերկուս մասունս երեք կանգնոց։

  • հերք hair
  • երկոտասան twelve
  • հիւսակ, -աց tress, braid
  • բաժանեալ pres ptcp բաժանեմ, -եցի to divide
  • երկու two
  • կանգուն, -գնոց cubit
  • երկայնութիւն length (երկանեմ, -եցի to lengthen, stretch)
  • մօրուք, -րուաց beard
  • մասն, -սին, -սանց part, bit, portion (Meillet, Altarm. Elementarbuch § 58)

Եւ բարւոք ճգնութեամբ ի խորին ծերութիւն հասեալ հանգեաւ ի Քրիստոս։

  • բարւոք good
  • խոր, -ոց deep, profound (here with ի, deeply, profoundly)
  • ծերութիւն old age
  • հասեալ aor ptcp հասանեմ, հասի to arrive at, reach, obtain
  • հանգեաւ 3sg aor m/p հանգչիմ, հանգեայ to rest, take repose, die

The Jerusalem manuscript of Antony of Tagrit’s Rhetoric   3 comments

This is just a short note on a manuscript I cataloged this morning. It’s not a new find, but rather a confirmation of the existence and the whereabouts of a significant copy of Antony of Tagrit’s Rhetoric. In the introduction to his edition of the fifth book of the Rhetoric (CSCO 480), John Watt, who has written extensively on the topic of rhetoric in Syriac (see the bibliography below), mentions a manuscript of the work known to have been at Saint Mark’s Monastery in Jerusalem (cf. Baumstark in OC 3 (1913): 132 [no. 32*]), and not a late copy: he gives 14th/15th/16th century, but he had apparently not seen the manuscript. He says of it that its location “since 1949 is also unknown” (p. xi).

Thanks to HMML’s digitization of the collection at Saint Mark’s, the manuscript’s whereabouts can be confirmed, and images of this important copy are now easily accessible. As for the date, Baumstark suggests 15th or 16th century, and the data reported by Watt also includes the previous century. To me, 16th century seems too late an estimate; I would tentatively settle on the 15th. The manuscript contains most of the text of Antony’s Rhetoric, although the first two folios are later replacements, and the end of the fifth book is missing. Here are a few samples:

SMMJ 230, pp. 255-256, end of book 2 and beg. of book 3 (and end of quire 13, beg. of quire 14)

SMMJ 230, pp. 255-256, end of book 2 and beg. of book 3 (and end of quire 13, beg. of quire 14)

SMMJ 230, pp. 289-290, from book 4

SMMJ 230, pp. 289-290, from book 4

SMMJ 230, pp. 383-384, from book 5

SMMJ 230, pp. 383-384, from book 5, and with ink noticeably more faded

Bibliography (from The Compr. Bib. on Syriac Christianity)

Breydy, Michel, ”Précisions historiques autour des œuvres d’Antoine de Tagrit et des manuscrits de St. Marc de Jérusalem”, Pages 15-52 in Erkenntnisse und Meinungen II. Edited by Wiessner, Gernot. Göttinger Orientforschungen, I. Reihe: Syriaca 17. Wiesbaden: Otto Harrassowitz, 1978.

Corcella, Aldo, ”Due citazioni dalle Etiopiche di Eliodoro nella Retorica di Antonio di Tagrīt”, Orientalia Christiana Periodica 74:2 (2008): 389-416.

Duval, Rubens, ”Notice sur la Rhétorique d’Antoine de Tagrit”, Pages 479-486 in Orientalische Studien: Theodor Nöldeke zum siebzigsten Geburtstag (2. März 1906) gewidmet von Freunden und Schülern. Edited by Bezold, Carl. Gieszen: Alfred Töpelmann, 1906.

Eliyo Sewan d-Beth Qermaz,, ed. The Book of the Rhetoric by Anthony Rhitor of Tagrit. Stockholm: Forfatteres Bokmaskin, 2000.

Eskenasy, Pauline Ellen, ”Antony of Tagrit’s Rhetoric Book One: Introduction, Partial Translation, and Commentary”. Ph.D. dissertation, Harvard University, 1991.

Köbert, Raimund, ”Bemerkungen zu den syrischen Zitaten aus Homer und Platon im 5. Buch der Rhetorik des Anton von Tagrit und zum syrischen Peri askeseos angeblich von Plutarch”, Orientalia 40 (1971): 438-447.

Raguse, Hartmut, ”Syrische Homerzitate in der Rhetorik des Anton von Tagrit”, Pages 162-175 in Paul de Lagarde und die syrische Kirchengeschichte. Göttingen: Göttinger Arbeitskreis für syrische Kirchengeschichte, 1968.

Rahmani, Ignatius Ephraem, ed. Studia Syriaca, seu collectio documentorum hactenus ineditorum ex codicibus Syriacis. Monte Libano: Typis Patriarchalibus in Seminario Scharfensi, 1904-1909.

Rücker, Adolf, ”Das fünfte Buch der Rhetorik des Anton von Tagrit”, Oriens Christianus 31 (1934): 13-22.

Seven d-Beth Qermez, E., ed. Antony Rhitor of Tagrit. The Book of Rhetoric. Södertälje: Författares Bokmaskin, 2000.

Sprengling, Martin, ”Antonius Rhetor on Versification, with an Introduction and Two Appendices”, American Journal of Semitic Languages and Literatures 32:3 (1916): 145-216.

Strothmann, Werner, ”Die Schrift des Anton von Tagrit über die Rhetorik”, Pages 199-216 in Paul de Lagarde und die syrische Kirchengeschichte. Göttingen: Göttinger Arbeitskreis für syrische Kirchengeschichte, 1968.

Watt, John W., ”Antony of Tagrit as a Student of Syriac Poetry”, Le Muséon 98:3-4 (1985): 261-279.

Watt, John W., ed. The Fifth Book of the Rhetoric of Antony of Tagrit. CSCO 480-481, Syr. 203-204. Leuven: Peeters, 1986.

Watt, John W., ”Antony of Tagrit on Rhetorical Figures”, Pages 317-325 in IV Symposium Syriacum, 1984: Literary Genres in Syriac Literature (Groningen – Oosterhesselen 10-12 September). Edited by Drijvers, Han J.W. and Lavenant, René and Molenberg, Corrie and Reinink, Gerrit J.. Orientalia Christiana Analecta 229. Roma: Pontificium Institutum Studiorum Orientalium, 1987.

Watt, John W., ”Syriac Panegyric in Theory and Practice: Antony of Tagrit and Eli of Qartamin”, Le Muséon 102:3-4 (1989): 271-298.

Watt, John W., ”Grammar, Rhetoric and the Enkyklios Paideia in Syriac”, Zeitschrift der Deutschen Morgenländischen Gesellschaft 143:1 (1993): 45-71.

Watt, John W., ”The Syriac Reception of Platonic and Aristotelian Rhetoric”, ARAM 5 (1993): 579-601.

Watt, John W., ”Syriac Rhetorical Theory and the Syriac Tradition of Aristotle’s Rhetoric”, Pages 243-260 in Peripatetic Rhetoric after Aristotle. Edited by Fortenbaugh, William W. and Mirhady, D.C.. Rutgers University Studies in Classical Humanities 4. New Brunswick: 1994.

Watt, John W., ”The Philosopher-King in the “Rhetoric” of Antony of Tagrit”, Pages 245-258 in VI Symposium Syriacum, 1992: University of Cambridge, Faculty of Divinity, 30 August – 2 September 1992. Edited by Lavenant, René. Orientalia Christiana Analecta 247. Roma: Pontificio Istituto Orientale, 1994.

Watt, John W., ”Eastward and Westward Transmission of Classical Rhetoric”, Pages 63-75 in Centres of Learning: Learning and Location in Pre-Modern Europe and the Near East. Edited by Drijvers, Jan Willem and MacDonald, Alaisdair A.. Brill’s Studies in Intellectual History 61. Leiden / New York / Köln: Brill, 1995.

Watt, John W., ”From Themistius to al-Farabi: Platonic Political Philosophy and Aristotle’s Rhetoric in the East”, Rhetorica 13:1 (1995): 17-41.

Watt, John W., ”From Synesius to al-Farabi: Philosophy, Religion, and Rhetoric in the Christian Orient”, Pages 265-277 in Symposium Syriacum VII: Uppsala University, Department of Asian and African Languages, 11–14 August 1996. Edited by Lavenant, René. Orientalia Christiana Analecta 256. Roma: Pontificio Istituto Orientale, 1998.

Watt, John W., ”The Recovery of an Old Text: Scribes, Scholars, Collectors and the Rhetoric of Antony of Tagrit”, The Harp 16 (2003): 285-295.

Watt, John W., ”Guarding the Syriac Language in an Arabic Environment: Antony of Tagrit on the Use of Grammar in Rhetoric”, Pages 133-150 in Syriac Polemics: Studies in Honour of Gerrit Jan Reinink. Edited by van Bekkum, Wout Jac. and Drijvers, Jan Willem and Klugkist, Alex C.. Orientalia Lovaniensia Analecta 170. Leuven: Peeters, 2007.

Watt, John W., ”Literary and Philosophical Rhetoric in Syriac”, Pages 141-154 in Literary and Philosophical Rhetoric in the Greek, Roman, Syriac and Arabic Worlds. Edited by Woerther, Frédérique. Europaea Memoria I.66. Hildesheim: Olms-Weidmann, 2009.

Watt, John W., Rhetoric and Philosophy from Greek into Syriac. Variorum Collected Studies 960. Farnham, England: Ashgate, 2010.

Antony and the death of Paul the Solitary (from the Armenian synaxarion)   Leave a comment

Mainly for students of Armenian, here are two paragraphs from the commemoration of Paul the Solitary (of Thebes; cf. BHO 909-916) in the Armenian Synaxarion for Trē 23/Dec. 1, PO 16: 154-155. As before, I give the text, some glosses and grammatical notes, and Bayan’s French translation.

Եւ յարուցեալ ընթանայր արար ըստ նմանութեան թռչնոյ. եհաս մինչեւ ի տեղին եւ մտեալ յայրն՝ տեսանէ զսուրբն Պօղոս կանգնեալ ի վերայ ծնկացն եւ զձեռս տարածեալ յերկինս։

  • յարուցեալ aor ptcp յարուցանեմ, -ցի to raise
  • ընթանայր impf 3sg ըթանամ, -ացաց to run
  • արար aor 3sg առնեմ to make, do
  • նմանութիւն similarity, likeness
  • թռչուն, -չնոց bird
  • եհաս aor 3sg հասանեմ, -հասի to arrive at, reach
  • մտեալ aor ptcp մտանեմ, մտի, մուտ to enter
  • այր, -ից cave (dist. from այր man!)
  • տեսանէ pres 3sg տեսանեմ, տեսի to see
  • կանգնեալ pres ptcp կանգնեմ, -եցի to raise
  • ծունկք (also ծունգք) knee (plurale tantum)
  • տարածեալ pres ptcp տարածեմ, -եցի to spread, stretch out

Il se releva, se mit à courir précipitamment comme un oiseau, arriva jusqu’à l’endroit, pénétra dans la grotte et aperçut saint Paul dressé sur ses genoux, les bras levés vers le ciel.

Եւ կարծեցեալ եթէ կենդանի եւս իցէ, ուրախ եղեւ յոյժ, եւ կացեալ մերձ՝ ծանեաւ եթէ հանգուցեալ է. պատեաց զնա պատմուճանաւն, եւ եդ առաջի ըստ կարգի քրիստոնէից՝ սաղմոսիւք եւ օրհնութեամբ։

  • կարծեցեալ aor ptcp կարծեմ, -եցի to think, believe
  • կենդանի alive
  • եւս still
  • իցէ pres subj 3sg եմ to be
  • ուրախ joyful, cheerful
  • եղեւ aor 3sg եղանիմ to become
  • յոյժ very much, a lot
  • կացեալ aor ptcp կամ, կացի to stand, remain, continue
  • մերձ near
  • ծանեաւ aor 3sg ճանաչեմ, ծանեայ to know (NB! cf. Meillet, Altarm. Elementarbuch § 111)
  • հանգուցեալ reposed, dead (aor ptcp հանգուցանեմ to leave to rest, to put, to finish, to bury)
  • է pres 3sg եմ to be
  • պատեաց aor 3sg պատեմ, -եցի to surround, enclose, gird (wrap up)
  • պատմուճան, -աց garment
  • եդ aor 3sg դնեմ, եդի to put place
  • կարգ, -աց order, rank, arrangement
  • սաղմոս, -աց ψαλμός
  • օրհնութիւն blessing, doxology, hymn

Il le crut encore en vie et en ressentit une grande joie; mais lorsqu’il s’en fut approché, il reconnut qu’il était décédé. Il l’ensevelit avec le vêtement et l’étendit devant lui, selon la coutume des chrétiens, avec psalmodies et bénédictions.

Եւ տրտմէր յոյժ զի ոչ ունէր ընդ ինքեան բրիչ որով հատեալ զերկիր՝ թաղեսցէ զնա. եւ տարակուսեալ յանձն իւր ասէր. Մեռայց եւ ես մերձ մարմնոյս Պօղոսի։

  • տրտմէր impf 3sg տրտնիմ, -եցայ to be grieved, afflicted
  • ունէր impf 3sg ունիմ, կալայ (NB!) to have, hold
  • ինքեան G/D/L sg ինքն self
  • բրիչ, -աց hoe, pickaxe, mattock, etc.
  • հատեալ հատանեմ, հատի to cut (> dig)
  • թաղեսցէ aor subj 3sg թաղեմ, -եցի to bury
  • տարակուսեալ pres ptcp (աա- is a typo in the PO text) տարակուսիմ, -սեցայ to have doubts, hesitate
  • անձն, ձին, ձանց person, self
  • ասէր impf 3sg ասեմ, ասացի to say
  • Մեռայց aor m/p subj 1sg մեռանիմ, -այ to die
  • մարմին, -մնոց body

Et il s’attristait beaucoup de ne pas avoir une bêche sous la main, pour creuser le sol et l’inhumer, et se trouvant dans l’embarras, il dit: «Je veux mourir, moi aussi, près du corps de Paul.»

Եւ մինչեռ զայս խորհէր՝ եկեալ երկու առիւծք յանապատէն, եւ մերձ երթեալ՝ լիզուին զոտս ծառային Աստուծոյ, եւ ողբային որպէս բանաւորք։

  • խորհէր impf 3sg խորհիմ, -եցայ to think
  • եկեալ aor ptcp գամ, եկի to come
  • առիւծ, -ոյ/ու, -ոց/ուց lion (for a lion in another Armenian passage from the synaxarion, see here)
  • անապատ, -ից, -աց desert
  • երթեալ pres ptcp երթամ, չոգայ (NB!) to go, walk
  • լիզուին impf 3pl լիզում/լիզանեմ/լիզեմ, լիզի to lick
  • ոտն foot
  • ծառայ, -ից servant, slave, subject
  • ողբային impf 3pl ողբամ, -ացի/ացայ to mourn, lament
  • բանաւոր intelligent, rational (λογικός)

Pendant qu’il faisait ces réflexions, deux lions arrivèrent du désert, s’approchèrent, léchèrent les pieds du serviteur de Dieu, et gémirent comme s’ils étaient doués d’intelligence.

Ասէ ցնոսա Անդոն. Վասն որոյ եկեալ էք զհրամայեալսն ձեզ կատարեցէք։

  • Ասէ pres 3sg ասեմ, ասացի to say
  • էք pres 2pl եմ to be
  • հրամայեալ pres ptcp հրամայեմ, -եցի to command
  • կատարեցէք aor imv 2pl կատարեմ, -եցի to accomplish, fulfill, perform

Antoine leur dit: «Pourquoi êtes-vous venus? Faites ce qui vous a été ordonné.»

Եւ սկսան ոտիւքն փորել զերկիր, եւ բրեցին ըստ բաւականի թաղմանն, եւ երթեալ առ Անտոնիոս՝ խնդրէին վարձս ըստ վաստակոցն, խոնարհեցուցեալ զգլուխս իւրեանց զի օրհնեսցին ի նմանէ։

  • սկսան aor 3pl սկսանիմ/նում, սկսայ to begin
  • փորել inf փորեմ, -եցի to dig
  • բրեցին aor 3sg բրեմ, բրեցի to dig (cf. բրիչ above)
  • բաւական sufficient (ըստ բաւականի tolerably, passably, sufficiently)
  • թաղումն burial
  • խնդրէին impf 3pl խնդրեմ, -եցի to seek for, ask, demand, claim
  • վարձ, -ուց payment, recompense
  • վաստակ, -ոց work, labor, trouble
  • խոնարհեցուցեալ pres ptcp խոնարհեցուցանեմ, -ուցի to lower (խոնարհ low)
  • օրհնեսցին aor m/p subj 3pl օրհնեմ, -եցի to bless (cf. օրհնութիւն above)

Alors ils se mirent à gratter le sol avec les pieds et creusèrent assez pour l’inhumation, puis, venant à Antoine, ils lui demandèrent la rétribution de leur travail, baissant la tête pour être bénis pour lui.

Եւ Անտոնի զձեռս յերկինս համբարձեալ ասէ. Տէր Աստուած՝ որ եւ տերեւ մի ի ծառոյ ոչ անկանի առանց գիտութեան քո եւ հրամանի, տո՛ւր սոցա զպէտս իւրեանց։

  • համբարձեալ aor ptcp համբառնամ, համբարձի (NB!) to raise
  • տերեւ, -ոց leaf
  • ծառ, -ոց tree
  • անկանի pres 3sg անկանիմ, անկայ to fall
  • գիտութիւն knowledge (գիտեմ, -ացի to know)
  • հրաման, -աց command
  • տո՛ւր aor imv 2sg տամ, ետու to give
  • պէտք, պիտոյից needs (plurale tantum)

Antoine éleva ses bras vers le ciel et dit: «Seigneur Dieu, toi, sans la connaissance et la permission de qui aucune feuille ne tombe de l’arbre, donne à ces lions ce dont ils ont besoin.»

Եւ ձեռամբ նշանակեաց նոցա գնալ դարձեալ յանապատն. եւ գնացին։

  • նշանակ, -աց sign, signal (cf. նիշ and նշան, Georgian ნიში and ნიშანი, Middle Persian nīšān, Aramaic nīšā and nīšānā)
  • գնալ inf գնամ, գնացի to go
  • դարձեալ back, again (with գնալ to return)
  • գնացին aor 3pl գնամ

Et il leur fit signe de la main de retourner de nouveau au désert; et ils s’en allèrent.

%d bloggers like this: